Rozjaśnienie, na planie pierwszym widzimy siedzącego Tzarę. Ma zamknięte oczy. Siedzi już w chwili gdy wchodzi publiczność. Wąskie pionowe światło. Ma zamknięte oczy. Słyszymy jednostajny dźwięk – gdy Tzara otwiera oczy – dźwięk cichnie. Wyciemnienie. Rozjaśnienie. W drugim planie, w wąskich drzwiach, trochę ponad poziomem podłogi widzimy wystające dwie głowy

Czego się wydzierasz?

Słyszałaś?

rozjaśnienie

Nie słyszałaś?

Czego nie słyszałam?

No, tego dźwięku.

Jakiego dźwięku?

To taki wyraźny i rzeczywisty dźwięk.

Zupełnie nic. Tylko cisza.

To coś jakby brzęczenie drutów telegraficznych przed deszczem albo odgłos wystrzałów z karabinu..

Idź sobie stąd.

Ach ty! Jeszcze się pyta o co chodzi.

Ależ czym mogę służyć?

Widzieliście! Czym może służyć? Ja cię łajdaczko, za takie słowa...tak cię pacnę, że polecisz....sama wiesz dokąd!

Dokąd?

Dokąd? Dokąd…no jak to…no …do nocnika!

Czyś Pan zwariował!

Och! Och! Powtórz co powiedziałaś!

Nie, nie powtórzę.

No nie pozwalaj sobie! No myślę! Też mi coś!

Jakie piękne światło.

Popatrz tam w oddali jakieś błyski.

Tak, tak. Znowu jakaś mała rzeź w imię obrony honoru.

Mój Boże, ależ tak, to chyba Berlin, ależ nie, nie, to Zurych.

Krzesło na środku.

Nie, krzesło z boku. Na środku pusto.

Nie krzesło na środku, Serner z boku

Ależ tak. Tristan Tzara!

Tzara na krześle

Serner na dorożce

Ahoj, ahoj, witam cię, skowronku.

Dzień dobry, panie Serner!

Cóż takiego chce mi powiedzieć twoja pieśń o piśmie DADA?

Może krowa? Może koń? Może polewaczka do ulic? Może pianino?

Jeż niebiański zapadł się w ziemię ta odplunęła błotem wewnętrznym obracam aureolą kontynentów, obracam, obracam się w pocieszyciela.

Niebo eksploduje w strzępach bawełny. Drzewa zaczynają spacerować z wielkimi brzuchami.

To z powodu pierwszego numeru Revue Dada . Ukazał się dnia pierwszego sierpnia 1916 r. Cena: jeden frank. Adres redakcji i administracji: Spiegelgasse 1, Zurich. Pismo nie posiada żadnego związku z wojną ani z podobnymi rodzajami międzynarodowych zainteresowań współczesnych hi hi hi.

Brzydko tu pachnie. Idę sobie - śladem niebieskiej dźwięcznej antypiryny słyszę płynny zew hipopotamów.

Olulu Olulu Dada jest wielkie Dada jest piękne. Olulu piórdzę, piórdzę, piórdzę, piórdzę, piórdzę...

Serner (wyciągając z kieszeni tom wierszy)

Pffft piórdź pffit piórdź pffft piórdź pffft piórdź ...

Krew i rany na czole. Twego brzucha włos wyje Kuper się wije

A schowanyś jest w jakimś chochole. Oo Oo

To zupełnie nie to.

Cóż to za kwiat usta pańskich ozdobą Na wieki wieków?

Cóż to za kwiat ust pańskich ozdobą? I tak będzie pan piórdział aż do grobu Jak prawdziwy niemiecki poeta.

Ciemność

Nie mogę się tobą nasycić. Zwłaszcza teraz, kiedy zrozumiałeś czym jest śmierć.

Być może przez nasze zbrodnie jesteśmy czymś ponad wszystkim.

Czemu nazywasz to zbrodnią, być może to uwolnienie?

Zbrodnią nazywam to tylko wobec naszych czasów. Dawniej byłoby to pięknem!

Śmierć jest tak niepojęta jak rozkosz miłości, którą im więcej chce się poznać i zgłębić tym większą jest tajemnicą.

Pamiętaj, że tamten świat niczym nie różni się od tego.

Och jakiś chłód powiał na mnie!

Nic już nie mów. Jesteśmy prawie u samego końca. Jeszcze tylko jeden krok i staniemy się jednością.

Pamiętasz?

Co mam pamiętać?

Opowiadałam go. Wczoraj.

Nie pamiętam.

Jak to, powiedziałeś, że jest intrygujący. Dałeś mi za niego 2 franki.

Dałem ci za twój sen 2 franki?

Tak. Nigdy mi tyle nie dałeś. Powiedziałeś, że będzie ozdobą twojej kolekcji.

Nie pamiętam.

Śniło mi się...

Nie. Nie chcę tego słuchać.

To był straszny sen. Śniło mi się...że jestem zupełnie małą dziewczynką i rozstrzeliwuję jakiś ludzi, stan tych których rozstrzeliwuję jest bez dwóch zdań pożałowania godny, a wszyscy oni pragną odwlec moment śmierci i wtedy jeden z nich zaczyna szukać chustki do nosa...

Ciemność

Wchodzi i zaczyna czegoś szukać. Mówi do siebie

Tzara nie na krześle, Tzara był z boku. Ale to było tutaj.

gadji beri bimba glandridi laula lonni cadori
gadjama gramma berida bimbala glandri galassassa laulitalomini
gadji beri bin blassa glassala laula lonni cadorsu sassala bim
gadjama tuffm i zimzalla binban gligla wowolimai bin beri ban
o katalominai rhinozerossola hopsamen laulitalomini hoooo
gadjama rhinozerossola hopsamen
bluku terullala blaulala loooo
zimzim urullala zimzim urullala zimzim zanzibar zimzalla zam
elifantolim brussala bulomen brussala bulomen tromtata
velo da bang band affalo purzamai affalo purzamai lengado tor
gadjama bimbalo glandridi glassala zingtata pimpalo ögrögöööö
viola laxato viola zimbrabim viola uli paluji malooo
Tzara

Co my robimy? Co my robimy? Przecież my jesteśmy ateistami!

Skoro tak, to nie będziemy się modlić.

Jeśli nie będziemy się modlić, to co będziemy robić?

No właśnie, co my będziemy robili?

Może poszukamy jakiegoś żyda?

A po co zaraz żyda?

Moglibyśmy bronić go przed antysemitami.

Ale przecież to my jesteśmy antysemitami?

No właśnie, a kto lepiej obroni żyda przed antysemitami, niż inny antysemita?

Mnie się jakoś nie chce.

Ball (patrzy na Tzarę)

Wiem. Wiem. Pojedziemy na wojnę i damy się zabić.

A po co mamy jechać na wojnę. Zabijmy się tutaj.

Ee. Na wojnie jakoś zręczniej.

Eee. To nie jest takie proste. Na wojnę nie biorą byle kogo. Trzeba coś sobą reprezentować.

No żeby godnie polec.

Właściwie moglibyśmy się powiesić.

No. Mielibyśmy erekcję.

Coś takiego?

I całą resztę. Tam gdzie to padnie wyrastają madrragory. Dlatego krzyczą, jak się je wyrywa.

Wieszajmy się natychmiast!

Mam pasek. Pociągnę cię za nogi.

A jak się urwie?

Trzeba spróbować.

To był twój pomysł. I pasek jest twój.

Panowie. Bardzo Panów przepraszam, ale trochę się zasiedziałem. Czas na wojnę.

No to się Pan całkowicie odkrył.

Zaraz, o co chodzi. No to już nawet polec za ojczyznę, za ojczyznę.

Ja nie znam żadnego kota. W ogóle nie lubię kotów.

I tu jest właśnie pies pogrzebany.

Pies go trącał, to nie jest ważny pies, ale sprawa, a sprawa jest poważna.

Bardzo poważna?

Oj, oj, to sprawa jest bardzo poważna.

Toś się pan w niezłe gówno wpakował!

Czy ja coś mówiłem. To pan mówił, pan za dużo powiedział, pan się całkowicie odkrył, pan jest już goły...

Byłam tam. Pośród nich. Zurych 1917. Mój rząd wysłał mnie z misją specjalną. Znałam artystów, polityków, oficerów. Lubili gdy śpiewałam, myśleli, że już mnie mają, ale ja pewnego dnia, zrobiłam coś, co wiedziałam, że muszę zrobić od samego początku. Zdradziłam mój rząd z ambasadorem obcego mocarstwa. Na tym jednak nie poprzestałam. Zbliżała się w końcu wielka rewolucja, wynik wojny był cały czas niepewny, a więc po pewnym czasie, zaczął przysyłać mi kwiaty, radca handlowy innego mocarstwa. I tak w końcu obdzielałam swoją wiedzą i swoim ciałem najbardziej zaciętych wrogów, zarzynających się na wszystkich frontach.

Nie zdradziłam tylko jednej swojej ojczyzny: ryczących automobili.(pauza) Tak, tak, mój drogi przyjacielu, pragnę panu pomóc...

I tu jest właśnie pies pogrzebany.

Pies go trącał, to nie jest ważny pies, ale sprawa, a sprawa jest poważna.

Bardzo poważna?

Oj, oj, to sprawa jest bardzo poważna.

Toś się pan w niezłe gówno wpakował!

Czy ja coś mówiłem. To pan mówił, pan za dużo powiedział, pan się całkowicie odkrył, pan jest już goły...

Rozmowa staje się trochę nudna, nieprawdaż?

Tak, nieprawdaż?

Bardzo nudna, nieprawdaż?

Niewątpliwie, nieprawdaż?

Nudna, nieprawdaż?

Słyszałem. Słyszałem.

Proszę?

Słyszałem, że dama, dama, pańskiego serca jest jedną z najwspanialszych kobiet na świecie.

Dziękuję za dobre słowo. Tak jest, w istocie.

Niech pan opisze jej wygląd. Jakiego koloru są jej oczy?

Policzki ma blade o zielonkawym odcieniu. Za to nos ma liliowo–różowy.

Cudowne. A ząbki?

Ząbki ma czarne, a właściwie brązowe.

Taki jeden. Niegroźny. Cyrkowiec.

Skąd on się tutaj wziął?

Zaraz, zaraz. Ja go skądś znam.

Nieee. To niemożliwe.

A jakie ma włosy?

Włosy takie same jak oczy, bezbarwne.

Wspaniałe, a czy jest zgrabna?

Z tego, co pan mówi, wynika, że jest to skończona piękność.

Zapomniałem jeszcze panu powiedzieć, że ma zeza.

Szczęśliwiec z pana.

Tak, jestem prawdziwym szczęśliwcem.

To? A to jest moja maszyna do świergotania.

Aby świergotać, od czasu do czasu.

Ale po co świergotać?

Ot tak, dla rozluźnienia atmosfery.

I często Pan nią świergota?

Widzi pan, ostatnio jakby rzadziej. Zacząłem nawet myśleć o tym czy aby nie przerobić jej na maszynę do świstania. Tak, świstanie ma dużą większą przyszłość niż świergotania. Rzekł bym nawet, że świergotanie jest ostatnimi czasy wysoce de mode, nie w stylu. Nam potrzeba czegoś naprawdę niezwykłego, tak nam potrzeba maszyny, która zaświszcze, a wraz z nią zaświszczą wszystkie inne maszyny do świstania w naszym mieście. Zurych potrzebuje odrobiny świeżego świstania. Nieprawdaż?

Bezwzględnie, nieprawdaż.

Ależ tak, nieprawdaż.

Nie chwaląc się, rzec mogę, że gdy Wołodia palnął mnie w ucho i plunął między oczy, wyrżnąłem go tak, że popamięta. Biłem go potem prymusem, a dopiero o zmierzchu żelazkiem. Tak, że umarł bynajmniej nie od razu. To, że urżnąłem mu nogę jeszcze za dnia, nie świadczy o niczym. Wtedy żył.

A Andriuszę zabiłem ze zwykłego rozpędu i trudno mi się za to winić. Czemu Andriusza z Elżbietą Antonowną pchali mi się rękę? Też mieli po co wyskakiwać zza drzwi!

Wytyka mi się krwiożerczość, bo ponoć piłem krew, a to nieprawda: zlizywałem tylko kałuże i krwawe plamy; to ewidentna ludzka potrzeba usuwania śladów najdrobniejszego nawet wykroczenia.

Jak również nie zgwałciłem Elżbiety Antonowny. Po pierwsze, i tak nie była już dziewicą, a po drugie chodziło o trupa, nie ma się więc co skarżyć. I co z tego, że miała właśnie rodzić? Toż wyciągnąłem dzieciaka. A że w ogóle nie przyszło mu pożyć na tym świecie – to już nie moja wina. Jeśli urwałem mu głowę to na skutek cienkiej szyi. Widać nie po drodze mu było z tym światem.

Prawda, że rozdusiłem butem na podłodze ich pieska. Ale to istny cynizm zarzucać mi śmierć psa, gdy obok spoczywają, że tak powiem, pokotem trzy przerwane żywoty ludzkie. Dzieciaka nie licząc. No dobrze – w tym wszystkim – niech będzie – da się dostrzec z mej strony pewną surowość.

Lecz uznać za zbrodnię, że kucnąłem i wypróżniłem się na ofiary – to już proszę, wybaczyć absurd. Wypróżnienie – to konieczność naturalna, a co za tym idzie – bynajmniej nie zbrodnicza.

Tak więc, pojmując obawy mojego obrońcy, wciąż liczę na pełne ułaskawienie.

Mandarynko hiszpańska, to on.

Co robić?

Uciekać! (nigdzie się nie rusza)

Uciekać

Uciekać

Panowie jesteśmy pod kluczem.

zmiana świateł na boczne

Ależ panowie, co jest z wami. Nie poznajecie mnie?

Ależ co Pan mówi, pewnie, że poznajemy. Poznajemy, nie.

A jakże, a jakże.

No pewnie. Panowie. Konwulsyjny batalion mechanicznych uścisków dłoni.

Serner i Tzara i Ball witają się z Uljanowem, ten nagle łapie za rękę serwera i wyciąga go na bok, Serner łapie za rękę Balla, ten Tzarę. Razem tworzą rozciągniętą poprzek scenę Ludzką Maszynę.

Myśleliście, że już coś wiecie, że udało się wam rozwiązać zagadkę abstrakcyjnej sztuki, sztuki nie wyrażającej choć oddającej, sztuki nie myślącej choć jakże głębokiej w swoim wyrazie, o tym myśleliście, ale nie wiecie, że to co nadchodzi, jest o wiele potężniejsze niźli wasze przeczucia. Oto jest epoka, w której wasze beznadziejnie nijakie indywidua zostaną poddane obiektywizacji i nieodwołalnie zutylizowane i na śmietnik wyrzucone. Nawóz, ot co z was zostanie, moi mili.

Nie. Nie. Nie. Nie. Ja wychodzę. Co za cholerny kraj. Tutaj nawet w kawiarni trudno znaleźć wolne miejsce gdyż wszystkie zajęte są przez fałszywych agentów policyjnych podpatrujących szpiegów, którzy z kolei przyglądają się kontrszpiegom. I teraz znowu, ten tutaj. Nihilista. Ja się chyba zabiję przecież tutaj nawet w serze są dziury. O mandarynko hiszpańska!

Co pan powiedział?

O mandarynko hiszpańska!.

Proszę powtórzyć.

O mandarynko hiszpańska!

O mandarynko hiszpańska!

Jest cieniem dada, które narodziło się z brzucha końskiego pod postacią kosza kwiatów albo pękło jak ropiejący wrzód z najwyższego komina drapacza chmur.

A więc to tak.

A tak. O mandarynko hiszpańska!

Tak słucham?

Mój panie będę strzelać

Nienawidzę pana

Ukrzyżuję pana

Otruję pana

Zamorduję pana

Niech pan pomyśli o zimie

Zabiję pana

Powiedziałem już, nigdy

Będę strzelać.

To pan już raz powiedział

Nie, to on. Ale proszę iść za mną

Nie może mnie pan aresztować

No, właśnie dlaczego?

Może mnie pan najwyżej zatrzymać.

W takim razie muszę pana zatrzymać.

W takim razie proszę bardzo.

Ale dokąd?

Nigdzie nie pójdziemy. Teraz możemy zacząć prawdziwą rewię pure nonsense. To jest nieskończenie idiotyczne, ale kiedyś to się sprzeda.

My właściwie wychodziliśmy.

Dokąd?

No właśnie dokąd?

Co za karygodne rozprzężenie dyscypliny. Zachciało wam się rewii pure nonsense. A kąpiel, a higiena, o tym już nikt nie pamięta. Prawdziwy artysta to czysty artysta. Raz, dwa, trzy – poeci do łaźni.

Kochał pewną maszynistkę

Zamiast oczu miała dwa nieruchome pępki

Chwiało się na wietrze

Sztywne wodniste martwe dzień dobry

Dzień dobry. Monsigniore Uljanow. Proszu.

W drugim planie trwa kąpiel, ciche skandowanie Hei–Hei–Hei–deger.

Panie, ja też jestem artystką, trochę nieudaną, ale gdzie w dzisiejszych czasach znaleźć udanego artystę. Same wymoczki, impotenci, a najgorszym razie, tfu, intelektualiści. Heidegery nieuświadomione, taplające się w swojej galaretowatej niemożności zrobienia czegokolwiek. Wy istniejecie tylko wobec innych nieudaczników, tak, znaleźć sobie jeszcze bardziej nieudanego twórcę, aby zaistnieć wobec niego. Nawet wasze kobiety, to raczej nie są kobiety. Ale to się zmieni. Zbuntują się lokaje, kokoty, kucharcie, szoferzy, fordsdanserzy i uderzą w wasz udawany światek. Pokażemy wam prawdziwą sztukę, na jaką stać ludzi pozbawionych jakiejkolwiek ambicji. Nam nie zależy na niczym. Nie oczekujemy niczego. Dlatego jak nie zdobędziemy nawet czegokolwiek i tak nie poczujemy się rozczarowani.

No dość tego. A teraz mały zwrot akcji w kierunku, którego nikt by się nie spodziewał. Chociaż kto wie, zresztą – nie ważne. Byle tylko przetrwać!

Uljanow (zaczyna śpiewać, po chwili pozostali dołączają się do niego)

Fadiejew, Kałdiejew i Piepiermałdiejew

Przez wielką dąbrowę po rannej szli rosie.

Fadiejew w cylindrze, Kałdiejew w krawacie,

Zaś Piepiermałdiejew klucz nosił na nosie.

W powietrzu nad nimi sokolik przejechał

Na wozie z grubymi jak pnie hołoblami.

Fadiejew się czesał, Kałdiejew - uśmiechał,

Zaś Piepiermałdiejew wciąż wierzgał nogami

Powietrze się wtedy straszliwie nadęło,

By z żalem i żarem wylecieć w niebiosa

Fadiejew – hyc, hyc, Kałdiejewa – w pół zgięło

Zaś Piepiermłdiejew klucz wsadził do nosa

Trzej mędrcy więc dalejże w pląsy na trawie.

Fadiejew z pudełkiem, Kałdiejew miał zegar,

Zaś Piepiermałdiejew - szpicrutę w rękawie.

I długo tak jeszcze, nim kur nie zapieje,

Bawili się, las rozsadzając swym śmiechem.

Fadiejew, Kałdiejew i Piepiermałdiejew:

Ach! Życie jest nudne jak stary ząb!

Złoty ząb.

Nie, stary ząb:

Ależ Tzara, złoto nie błyszczy.

Życie, jest nudne jak paznokieć u nogi.

Moje paznokcie u nóg są różowe i błyszczące. Nikt się na mnie nie poznał. Mężczyźni są pozbawieni instynktu.

No, no, jesteś piękna. Wyglądasz trochę jak nietoperz, który poluje na kantarydy. Kr, kr, księżna, kr.,

A spojrzenie masz - miękkie jak futro małpy.

Oto jak wygląda miłość mężczyzny. Nie lubię miłości. Jestem harfą.

Idę na polowanie.

Pytam cię, która godzina? Zostaw to swoje polowanie, ty maniaku'

To godzina, w której idą lwy do wodopoju. Rozpustnico!

Nie wstyd ci, robić z siebie błazna? Idziesz polować na lwy, a do domu przynosisz tylko leśne pluskwy albo biedronki. Która godzina?

Świństwo! Świństwo! To twoja pora.. Idź, pokaż łydki swojemu cieniowi, żeby go zwabić. To chwila, kiedy żądza spływa ci do brzucha i uderza do głowy.

Ja jeszcze nie zwariowałem. Idę na polowanie.

Aa, obrażasz mnie? Zabiję cię, kurwo!

Wydrapię ci oczy, obetnę ci...

Litości, księżna, przebacz mi. Nie jesteś taka, jak powiedziałem.

No, myślę! Jestem Mesaliną! Proszę cię, Tzara, nie zabijaj mnie. To, były tylko żarty. Wiem, że jesteś łowcą panter.

Idź na polowanie. Ale czy wiesz, która godzina?

Tak, tak, najwyższy czas. Nie można już odróżnić jednego kochanka od drugiego. Idź!

Moja inkrustowana, marokańska strzelba i moje jedwabne sidła z szantungu! Poeta!

Oo, tam, o, o, struś wzbija się w niebo? Zapomniałem! Księżna. Wracam...

Zapomniałem, pani, że mam posiedzenie rady koronnej. Czy zostawimy Turków w Europie? Oto kwestia, którą mam zamiar rozstrzygnąć.

Aa, aa, gwiazdy rozdzierają mi serce.

Jednak wezmę ze sobą moją marokańską strzelbę i jedwabne sidła, a nuż trafi się jakaś okazja. I zależy mi, przy tym, aby panowie delegaci na konferencję uważali, podobnie jak ty, pani, że jestem doświadczonym myśliwym.

Mój małżonek wyszedł. Wyszedł z siebie, źeby trafić do innego więzienia.

Nienawidzę mężczyzn bo nie umierają od miłości. Przeciętny czas trwania mężczyzn na ziemi jest bardzo krótki. Nie rozumieją tej okrutnej prawdy, że chociaż coś niby znaczą mogą zostać odrzuceni natychmiast po użyciu, bez nadziei na upranie. Mężczyźni są głupi jak eunuchy. To koguty.

Jeden piękny i pełen wigoru, któremu powiedziałam: "czy wiesz że jesteś w ramionach Mesaliny?- Odpowiedział: "otwórz je. Nie powinnaś była tego mówić." - i poszedł sobie.

Jestem Mesaliną. To przynajmniej jest pewne.

(ze szczytu drabiny) Zaprawdę, panowie jestem panem waszego szczęścia.

Tak więc mogę głosić wam naukę, którą posiadam i wiedzę, którą czerpię ż zewnątrz za pomocą tysiąca małych pompek.

Mam świadomość wszystkich wartości. Dlatego też Turcy, którzy nie chcą uznać mojego, wybitnie sprzyjającego postępowi, systemu notacji zostaną wygnani i opuszczą Europę

Prawda, marszałku?

Niedaleko stąd znam kawiarnię, gdzie pije się grzane wino.

Widzicie, trudność z tym rusztowaniem polega na tym, że nie ma jak się przesunąć, po to, aby siebie samego zobaczyć z daleka.

To tylko pijany woźnica..

Pijaństwo nie sprzyja miłości. Wcale nie przepadam za poezją poetów.

Ale w każdym razie człowiek ma pewność, że poza nim samym, nie ma nic.

Wystarczy spojrzeć jednym albo drugim okiem, lub przechylić głowę na lewo czy prawo

Żeby przesunąć ze sobą całe niebo.

Nagrobki ciążą mi na głowie

A mój żołądek w wodzie pływa.

Wielokroć na dzień dla zabawy

Chociaż tkwię w świetle po rękojeść

To sobie susa daję z gęby

I wozem drwa do lasu zwożę

I do mej szkapy się zaprzęgam.

Po psio i kociokroć żegnajcie

Jadąc pociągiem współczesności

Zaszklony w ołów incognito

Wpadam w spirytus wesołości.

Mieszam rdzeń wonny naszych czasów

Z kamforą mej osobowości

I drapię się po odbytnicy

Nieodwołalnie ku wieczności.

Ten orator wydaje się nieczuły na żądzę.

Dlaczego samcy, zawsze odczuwają potrzebę śpiewania?

Otóż i pierwszy mężczyzna, jakiego widzę!

Pani najświętsza panno, wysłuchaj mnie.

Jestem do twoich usług, przyjacielu!

Proszę zająć miejsce, drogi senatorze.

Chodź, usiądź koło mnie i powiedz jak się nazywasz, piękny murzynie.

Jeszcze jeden naród niezadowolony ze swego losu i domagający się niepodległości.

Jesteś piękny i silny. Pachniesz kokosowymi orzechami.

Pani jest najświętszą panną czy świętą Cecylią?

O, o, to pomyłka. Jestem Mesaliną. Powiedz mi, jak się nazywasz. Powiedz mi, jak masz na imię, żebym mogła szeptać ci je do ucha.

Powiedziałem pani że jestem kompozytor Gounnd.

To ładne imię. Pochodzisz z ameryki, czy z Senegalu?

Zupełnie zapomniałem, skąd pochodzę. Ale jestem Gounad i idę na koncert.

No więc mój Gounodzie, jesteś pięknym murzynem. Szaleję za tobą.

Dlaczego nazywa mnie pani murzynem? Chce mnie pani urazić?

Istnieje cywilizacja Europy, istnieje też cywilizacja Azji.

Nie wierzy pani, że jestem Gounod? Proszę zaśpiewam pani...

Nie śpiewaj. Kochaj mnie. Chodź, zbyt, długo cię nie było. Jestem Mesalina. Nie wiesz, kto to Mesalina?

Czy na pewno nie jest pani świętą Cecylią?

Mesalina to bardzo elegancka dama, która co wieczór wychodzi oddawać się rozpuście, podczas gdy jej zmęczony mąż drzemie. To właśnie ja.

Kocham cię, Gounod. Mam szalony temperament.

Kocham rozpustę.

Pani tego nie wie, ale pani musi być Małgorzatą.

"bądź pozdrowiony domku biały!"

A więc, przyjaciele. Miłuję prawdę, opieram się jedynie na sprawach realnych.

Najważniejsza z nich nie polega na poznaniu konfliktów zachodzących między istniejącymi rzeczami, ale na rozstrzyganiu ich dla moich własnych celów.

Nie na próżno istnieje słowo. Wystarczy ogłosić wniosek przy dźwiękach fanfar, a rząd słuchaczy zachwieje się w olśnieniu.

Być wolnym to nic. Ale wolność to wszystko!

Proszę mnie tak nie całować. Przewróci pani klatkę.

To najcenniejsze, co posiadam. To klatka, w której śpi kanarek.

Posługujecie się słowami, a swoim wrogom przekazujcie tylko znaczenie tych słów.

Gwiżdżąc, wyuczyłem go na pamięć wszystkich moich melodii.

Skoro jest niemy, to skąd wiesz, że zna je na pamięć, przecież nie może ich powtórzyć?

Właśnie tak. Jest niemy, a ja wiem, że zna teraz całą moją muzykę. Niemy kanarek to niezmiernie rzadka rzecz. To zadziwiające i pełne dyskrecji stworzenie, prawdziwy przyjaciel od serca.

Wszyscy luminarze ludzkości postępowali tak jak wam powiedziałem. Sokrates i marek Aureliusz i Bossuet.

A oni z pewnością nie lubili Turków.

Czy widzisz, jak to małe stworzenie patrzy na nas swoim wilgotnym okiem?

Tutaj dobro ma swoją wagę, a złe swoją.

W tej chwili wydaje mu się, że jest słowikiem Julii.

Tam dobro i zło mogą mieć wagę jednakową.

Jego gardło drga, jakby miał śpiewać.

On rzeczywiście śpiewa, ale go nie słychać.

Jeżeli tak jak oni dopuścicie do przemieszania rozumu z instynktem, wszystko będzie stracone.

Zdobyte pałace zawalą się i cywilizacja upadnie.

Kiedy widzę, jak nadyma gardło, wydaje mi się, że sama wiem, co zaćwierka.

Śpiewa z uczuciem, całą duszą.

Takie to piękne i smutne, że chyba się rozpłaczę.

Trzeba jeszcze umieć posługiwać się tą prawdą. Istnieje tylko jedna prawda i ja ją właśnie posiadam.

...sztuka prowadzi nas ku miłości.

Tak, to piękne. Daj mi twe usta.

To pan skomponował całą tę muzykę, którą on śpiewa?

Jakie to piękne, ale nic w tym dziwnego. Pan jest takim wspaniałym mężczyzną!

Moja prawda idzie wraz ze mną. Waszą prawdę, która postępuje w ślad za wami :

Widzę ciągle inaczej. Marne mikroskopy.

Wydaje mi się, że słyszę, jak planety i gwiazdy śpiewają na niebie.

Być może. Jestem pewien, że w tej chwili on śpiewa kawatynę z "Romea i Julii".'

Ooh! To zachwycające!... Jak ja pana kocham!... Jak ja pana kocham!

Ja zajmuję się muzyką, nie miłością.

Ale kocha mnie pan chyba trochę?

Oto jestem, nadchodzę. Jestem niezmienny. Jestem wielkim makroskopem! Nie mam im już nic do powiedzenia. Pójdę na małe polowanie.

Nie wiem, czy to jest miłość.

Słyszę w krzakach jakieś trzaski.

Czy zna pani królową Sabą?

Powiedziałam panu, że jestem Mesaliną. Ach! Kocham cię!

Czy Mesalina to opera? Ja jej nie napisałem.

Zaczynasz mnie złościć! Jestem cesarzowa Mesalina. I będę cię miała, nawet gdybyś mnie prawie nie kochał. Chodź, piękny numidyjczyku.

W gęstwinie jest jakaś pantera. Tak widzę jej cień.

O, jestem w środku dziewiczej puszczy. Mam ją. Przed sobą w całej okazałości. To walczą dwie pantery. Będzie dublet.

"witam cię ostatni ranku mój".

Nieszczęsna Mesalina!

To wcale nie pantery, tylko puszczyki. Poznaję ich krzyk. To przynosi nieszczęście. Schodzi z szafy.

A to co jest? Jakieś stworzenie? O, co za cudo! Złapałem w sidła jakieś zwierzę! Boże nie widziałem nic podobnego. Jest przerażające i wywraca wytrzeszczonymi ślepiami. Jestem wielkim myśliwym. Oo, o , co ono mówi? Nadyma gardło. To znaczy, że jest rozwścieczone. Jakież ono odrażające z takimi ślepiami. To ślepia ropuchy! O, już wiem co to jest. To hydra, złapałem w sidła hydrę. Ohydną, ogromną hydrę. Nareszcie rzecz godna władcy, który przyjął sobie za cel panowania, żeby pozostać wśród wszystkiego ponad wszystkim.

Mam coś dla pana

Kanarek. Nauczyłem go śpiewać wiele znanych melodii.

Pan jest niezwykłym człowiekiem!

Teraz, chcę panu podarować tego ptaka.

Jestem naprawdę zaszczycony.

To zupełnie nieduży problem, nie ma powodów do obaw.

Błagam niech się pan nie denerwuje.

Ależ ja jestem zupełnie spokojny.

Ach tak. Jakoś to przeboleję.

W takim razie proszę, oto klatka. (chce odejść)

Tak słucham?

Jeszcze rano był niemy.

To jest całkowicie i ostatecznie martwy kanarek.

Wie pan co, to całkiem możliwe. Ostatnio nie sprawiał najlepszego wrażenia.

Najlepszego wrażenia? Pan mi podarował cholernie martwego kanarka, który robi cholernie przygnębiające wrażenie.

Wie pan co, odkupię go od pana

Dlaczego pan chce kupić martwego kanarka.

Może się do czegoś przydać

Do czego może się przydać, mały, martwy, żółty ptaszek?

Można go pokazać na wystawie martwych kanarków.

Przecież to idiotyczne. Nikt nie organizuje wystaw martwych kanarków!

Może nie było dostatecznie dużej liczby martwych kanarków. Teraz to się zmieni. Wylansuję modę na martwe kanarki, a może nawet na martwe papużki, martwe gołębie i martwe bociany.

A jeśli nie sprzedam panu kanarka?

Co?? Nie może pan tego zrobić.

Nieprawda. Podarował mi go pan.

Dopiero przed chwilą.

Ale ja już zdążyłem się do niego przyzwyczaić.

Nie może pan tego zrobić.

Pan nie potrafi zadbać o ptaka. Pan nie wie ile uczuć potrzebuje takie małe stworzonko.

Do licha, nie ma się nad czym rozczulać. To tylko zdechłe ptaszysko w klatce.

A więc to tak. Podarował mi pan zdechłego ptaka.

A tak. Pomyślałem, że pan jest taki głupi, to nie zauważy, że on jest martwy. A teraz będę musiał Pana zabić, aby wybrnąć z tej sytuacji bez wyjścia. W końcu jestem wielkim myśliwym. Ole.

Oczywiście, że pamiętam tamten rok bardzo dobrze. Wszystko jak zwykle stało się przez przypadek i tak już zostało. Trzeba było coś z tym zrobić, a jak nie da się nic zrobić to się robi rewolucję artystyczną. Ależ tak, przełom w sztuce jest ostatnią deską ratunku przed całkowitym zwątpieniem w sens istnienia. Tyle, że w naszym sensie, sensem stawał się bezsens, ale czyż nie ma wspanialszego sensu nad bezsens. Czyż genialniejszy i bardziej błyskotliwy od pana Tzary jest Pan nie Tzara. Pana Tzary nie ma, choć jest, bo mówi, straszliwie dużo mówi. A jeśli cokolwiek mówię, to zawsze słusznie. Sprzeczać się nikomu ze mną nie radzę, bo i tak wyjdzie na głupka, dlatego że każdego przegadam. Raz zacząłem gadać u Meireri Bar i dalejże. Wszystkich zagadałem na śmierć. Potem poszedłem do Sernera i tam też wszystkich zagadałem. Potem poszedłem do ... nie pamiętam, ale i tam też wszystkich zagadałem. Potem poszedłem do domu i gadałem jeszcze przez pół nocy.

Tak, to jest właśnie Zurych – jak biała flaga rozpostarta wśród gór enklawa spokoju. Zegary z morderczą precyzją mielą czas. Nic nie jest takie ja dawniej. Nie ma już dawniej, ani dziś. Nawet jutro jest cokolwiek niepewne i pod znakiem zapytania. Jest tylko chwila, którą tworzy pan Tzara, czy to się komuś podoba czy nie.

W dole huczy świerszczy moc

Księżyc kokietuje noc

W głowie wieje zawierucha

Słychać strasznych ptaków chór

To się zgadza gram adagio

Dla nieżywej narzeczonej

O chlebożerco pomylony

Wasz pożytek oczywisty

Na dwóch skrzydłach jak kormoran

Niech połączy się z przestworem

Byłem wczoraj u Bonseta - zademonstrował mi swoją siłę. Niczego podobnego nie widziałem. To siła bestii! Zrobiło mi się straszno. Bonset podniósł biurko, rozkołysał je i odrzucił od siebie na jakie cztery metry.

Interesujące byłoby zbadanie tego zjawiska. Nauce znane są takie fakty, ale ich przyczyny nie są zrozumiałe. Skąd bierze się taka siła mięśni, uczeni nie potrafią na razie odpowiedzieć. Niech mnie pan pozna z Bonsetem - dam mu pigułkę doświadczalną.

A co to za pigułka, którą zamierza pani dać Bonsetowi?

Jaka pigułka? Nie zamierzam mu dawać pigułki.

Ależ, przecież sama pani dopiero co powiedziała, że zamierza mu dać pigułkę

Nie, nie, pan się myli. O pigułce nie wspominałam.

O przepraszam, wyraźnie słyszałem, jak pani powiedziała o pigułce.

Nie mówił?

Kto nie mówił?

Pan nie mówił.

Czego nie mówiłem?

Pan, moim zdaniem, coś przemilcza.

Pański sposób mówienia jest nader typowy. Połyka pan słowa, nie dopowiada rozpoczętej myśli, śpieszy się i jąka.

Kiedyż to się jąkałem? Mówię dość płynnie.

I właśnie w tym tkwi pański błąd. Widzi pan? Z napięcia zaczyna się już pan pokrywać czerwonymi plamami. Nie drętwieją panu jeszcze ręce?

Tak. Tak właśnie podejrzewałam. Wydaje mi się, że ma pan już trudności z oddychaniem. Lepiej niech pan usiądzie, bo może pan upaść. O, tak. Teraz proszę odpocząć.

Ależ po co to wszystko?

Tss. Proszę nie wysilać strun głosowych. Zaraz postaram się panu ulżyć.

Pani mnie przeraża.

Pragnę panu pomóc. Weźmie pan to. Proszę połknąć.

Oj! Tfu! Jaki słodki, obrzydliwy smak! Cóż to mi pani dała?

Nic, nic. Proszę się uspokoić. To środek niezawodny.

Gorąco mi i wszystko zdaje się być w kolorze zielonym.

Co pani mówi? Oj nie mogę!

Połknął pan pigułkę doświadczalną.

Mimo wszystko ja za panią szaleję. To jest niezwykłe, nigdy nie będziemy mogli być razem. I to nigdy podnieca mnie do szaleństwa. Niech pani, wyda mnie w łapy agentów swoje rządu. Ja chcę być lojalny wobec pani rządu. Wobec cesarza, cara, czy prezydenta wolnej republiki. A niech to ja mogę być poddanym jej królewskiej mości.

Zamilkł. I nie oddycha.

Kiedy mówię wam że ma 2 metry.

Kiedy mówię wam że ma 3 metry.

Kiedy mówię wam że ma 4 metry.

Kiedy mówię wam że ma 5 metrów.

Kiedy mówię wam że ma 6 metrów.

Kiedy mówię wam że ma 7 metrów.

Kiedy mówię wam że ma 8 metrów.

Kiedy mówię wam że ma 9 metrów.

Kiedy mówię wam że ma 10 metrów.

Kiedy mówię wam że ma 11 metrów.

Kiedy mówię wam że ma 12 metrów.

Kiedy, mówię wam że ma 13 metrów.

Kiedy mówię wam że ma 14 metrów.

Kiedy mówię wam że ma 15 metrów.

Kiedy mówię wam że miłość ma 16 metrów

Więc umieramy

Więc umieramy

Umiera się każdego dnia

Bo tak przyjemnie jest umierać

O świcie śpimy

O świcie śnimy

W południe jest już po nas

Wieczorem w grób już zapadamy

I pełne krwi jest nasze słońce

A śmierć to hasło

A śmierć to odzew

Rzucamy żony

A zatem bracie wyprostuj się

A zatem bracie wypnij pierś

Ty, który musisz paść i umrzeć

Ball i Serner podbiegają do umarłego Tzary, przymierzają się, jeszcze błaznują, wreszcie siadają mu na kolanach.

Za późno.